محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

123

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

شرح و تفسير در جلد دوم از تاريخ ابن اثير آمده است : « ابو عبيده در سال 15 بيت المقدس را محاصره كرد . سپس مردم آن ديار به شرط اين‌كه خليفه عمر بن خطاب خود به ديارشان آيد ، حاضر به صلح با مسلمانان شدند . ابو عبيده به اين منظور نامه‌اى به خليفه نوشت . امام عليه السّلام به او گفت : تنها به كجا بيرون مىروى ؟ ولى او روبه بيت المقدس نهاد و با مردم آن‌جا به شرط گرفتن جزيه صلح كرد . » « 1 » ابن اثير درباره اين ماجرا يادآور مىشود : « كسى به عمر گفت : كاش مقدارى پولى را از بيت المال كنار بگذارى ؛ براى حوادثى كه پيش‌بينى نشده اتفاق مىافتد . عمر به او گفت : اين سخنى بود كه شيطان بر زبان تو افكند و خدا مرا از شر آن حفظ كند كه فتنه پس از من است . من آن چه را خدا و رسولش برجا گذاشته‌اند ، برايتان نهاده‌ام . پس آنها را اطاعت كنيد كه اين توشه ما هستند و ما را از آن فتنه رها مىكنند و به آن‌جا مىرسانند كه مىخواهيد . اگر ثروت ، دين يكى از شما باشد ، هلاك مىشويد . » « 2 » . . . سخن عمر كاملا درست بود ؛ چرا كه در دوران عثمان ، خريدار و فروشنده هردو نابود شدند . ( و قد توكل اللّه لأهل هذا الدّين بإعزاز الحوزة و ستر العورة ) منظور از « الحوزه » آن چيزى است مسلمانان از مناطق در تصرف دارند و منظور از « العورة »

--> ( 1 ) . الكامل فى التاريخ : 2 / 241 . ( 2 ) . نك : البداية و النهاية : 7 / 65 ؛ تاريخ طبرى : 3 / 110 ؛ انساب الاشراف : 164 ؛ تاريخ خليفه : 1 / 105 ؛ فتوح البلدان ، بلاذرى : 1 / 164 ، تاريخ يعقوبى : 2 / 147 ، الفتوح ، ابن اعثم : 1 / 289 ؛ تاريخ دمشق : 2 / 110 و 26 / 373 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 8 / 298 .